Statuut, stappenplan (P)

Het 'statuut' is een generalistisch containerbegrip voor een 5-tal regels in de werkloosheidsreglementering. Vijf regels op de 180 die een wereld van verschil maken voor kunstenaars.
Technici ("technische activiteiten in de artistieke sector in het kader van arbeidsovereenkomsten van zeer korte duur" en "de activiteiten uitgeoefend als technicus of in een ondersteunende functie") kunnen gebruik maken van gelijkaardige regels, met uitzondering van de taakloonregels.

Het statuut, een 'eenvoudig' stappenplan:

STAP 1 - Toelaatbaarheid
Hoogte van de uitkering
Buitenland
STAP 2 - Neutralisatieregel (Voordeelregel)
Terugkeer naar de eerste periode
STAP 3 - Verlenging van de Neutralisatieregel
Stap 4 - NAJA
PUNT 5 - inkomsten NIET gelijk aan loon & Rechten
PUNT 6: Cumulberekening
PUNT 7: Technicus en ondersteunende functies

 

STAP 1 - Toelaatbaarheid

  • Toelaatbaarheid: Iedereen, kunstenaar of niet, die zijn toelaatbaarheid (= recht op uitkering) wil bewijzen dient afhankelijk van zijn leeftijd, een aantal arbeidsdagen (als werknemer) te bewijzen. KVR of zelfstandige activiteiten tellen NIET mee.
  • Wanneer men jonger is dan 36 jaar dient men 312 dagen te bewijzen op 21 maand, tussen 36 en 50 jaar zijn dat al 468 dagen op 33 maand en ouder dan 50 is dat 624 dagen bewijzen op 42 maand.
  • Die arbeidsdagen dient men te bewijzen op 21, 33 of 42 maanden voor de uitkeringsaanvraag (voor meer info zie ook www.artistsunited.be/nl/content/statuut-uitkeringsaanvraag-vereiste-aantal-dagen-l).
    De referteperiode is dus bepaald door de dag van uitkeringsaanvraag (namelijk x maand in de tijd terugkerend vanaf de dag van uitkeringsaanvraag). 
  • Kunstenaars kunnen dit ook bewijzen via taakloon/brutoloon:
  • Je werkt tegen een taakloon als er geen link is tussen het aantal gepresteerde uren en het loon voor de prestatie. In het contract wordt dus geen melding gemaakt van hoeveel uur je werkte. Een arbeidsdag is in de taakloon berekening gelijk aan 61,30 euro (brutoloon/taakloon). Dus 312 dagen zijn gelijk aan 19.125,60 euro (brutoloon/taakloon).
  • LET OP: Het is zo dat je op 1 maand maximaal 104 dagen kan bewijzen (6.375,20 euro brutoloon, 2018) en op 1 kwartaal maximaal 156 dagen (9.562,80 euro taakloon, bedrag in 2018).
  • Je kan ook een deel in gewone arbeidsdagen bewijzen. Bijvoorbeeld indien je gedurende 1 jaar halftijds les gaf en ook nog eens 9.562,8 euro taakloon verdiende (=156 dagen) heb je samen ook 312 dagen bewezen.
  • Dat is stap 1: het bewijzen van voldoende arbeidsdagen voor je toelaatbaarheid.
  • Niet vergeten: Inschrijven als werkzoekende bij VDAB:  https://www.vdab.be/inschrijving

Hoogte van de uitkering, 2 mogelijkheden

  • indien je werkte met taakloon zal men kijken naar het kwartaal voorafgaand aan het kwartaal van de uitkeringsaanvraag. (max 8.013 euro brutoloon/taakloon. Hoger mag maar zal uitkering niet meer veranderen.)
  • Indien je tenminste 4 weken aaneensluitend (*) werkte zal men kijken naar het brutoloon van dat contract (van minstens 4 weken aaneensluitende tewerkstelling). Het loon waarnaar men kijkt wordt begrensd. Momenteel is dit 2.671,37 euro (2018)
  • Je kan met taakloon gewerkt hebben en dan een contract van 4 weken aaneensluitend hebben. Dan zal men ook kijken naar dit contract van 4 weken aaneensluitend om de hoogte van je uitkering te bepalen.
  • RVA zou wel dienen de meest gunstige berekening toe te passen maar daar is regelmatig discussie over.
  • Het is zo dat het bedrag van de uitkering vastgeklikt wordt bij de eerste uitkeringsaanvraag (UKA) aan het loon dat men dan verdiende, op het moment van de UKA.
    Een terugkeer naar de eerste periode bv. zal niet met zich meebrengen dat het bedrag van de uitkering verandert.
  • Men kan enkel de basis waarop de uitkering werd berekend veranderen, als men gedurende 2 jaar geen enkele dag uitkering geniet en een volledig nieuwe uitkeringsaanvraag (UKA) doet.
    U hebt geen uitkeringen ontvangen gedurende ten minste 2 jaar, en u hebt in die periode ten minste 4 aaneensluitende weken bij eenzelfde werkgever gewerkt? => de RVA zal het bedrag van uw uitkering vaststellen op basis van het loon van die laatste tewerkstelling. Dat betekent dat het bedrag van uw uitkering naar boven óf naar beneden kan worden herzien.
  • Dat wil zeggen dat wanneer men een UKA deed op een moment dat men een minder gunstig loon had, men vastgeklikt blijft aan een mogelijk vrij laag uitkeringsbedrag.
    Het is dus BELANGRIJK OP VOORHAND ADVIES TE VRAGEN vooraleer men een uitkeringsaanvraag doet.

(*) Wat betekent tewerkstelling gedurende 4 ononderbroken weken?
Dat betekent dat de werknemer gedurende minstens 4 weken verbonden moet zijn geweest door een arbeidsovereenkomst bij dezelfde werkgever.
Worden gelijkgesteld, de volgende dagen die aansluiten op de tewerkstelling:
- de verbrekingsvergoeding
- het betaald verlof
- de uitgestelde bezoldiging ingevolge de tewerkstelling als leerkracht
- de dagen inhaalrust (verworven tijdens de tewerkstellingsperiode)
- zaterdag - zondag (in het stelsel van de vijfdagenweek)

Buitenland
Let op
: als je in het buitenland werkte, dien je daarna in België 13 weken te werken (vroeger was dit 1 dag maar deze voorwaarde is dus verzwaard).
Behalve als je je gewone verblijfplaats had behouden in België. Bijvoorbeeld je was een grensarbeider. (Je komt dagelijks of minstens wekelijks terug). 
Geen 3 maand:
A. indien u in de EU, IJsland, Liechtenstein, Noorwegen of Zwitserland hebt gewerkt (en aldaar onderworpen was), met behoud van uw gewone verblijfplaats (ook genoemd: het ‘centrum van uw belangen’) in België:
- ofwel bent u grensarbeider, dit wil zeggen: u komt dagelijks, minstens wekelijks, terug;
- ofwel verblijft u tijdelijk in het ander land; u keert na afloop van uw tewerkstelling terug; bij terugkeer kunt u uw buitenlandse tijdvakken nog steeds onmiddellijk in aanmerking doen nemen.  Indien u ervoor kiest eerst ginds uitkeringen te vragen en er werk te zoeken, moet u bij terugkeer eerst uw recht op export van uitkeringen uitputten.
B. indien u als gedetacheerde loontrekkende in het buitenland tewerkgesteld was (aangezien dit, op het vlak van sociale zekerheid, Belgische arbeid is).

vzw
Let op met bestuurder zijn van een vzw: men mag zogezegd voor eigen beperkte artistieke activiteit, bestuurder van een vzw zijn. Vaak zien we echter dat in de interpretetatie men zeer beperkend met die mogelijkheid omgaat. Wij raden dan ook af van bestuurder van een vzw te zijn en enkel lid van de Algemene Vergadering.
Artists United pleit al langer om deze restrictieve interpretatie te laten vallen en het wel mogelijk te maken cvoro kunstenaars om te zetelen in de raad van bestuur van een vzw met artistieke doelstelllingen.

STAP 2 - Neutralisatieregel (Voordeelregel)

  • De voordeelregel bewijzen (officieel Neutralisatieregel geheten, vaak verkeerdelijk het 'statuut' genoemd).
  • De uitkering verloopt in periodes. De eerste periode duurt 12 maand. Deze eerste periodes is onderverdeeld in 3 subfases met een lichte daling van het bedrag.
  • Daarna daalt de uitkering naar de tweede periode waarbij de daling van het bedrag groter is. Omdat de wetgever besefte dat kunstenaars in een moeilijke arbeidsmarkt werken die gekenmerkt wordt door korte opdrachten, projecten en kalme periodes, werd de Voordeelregel uitgevonden.
  • Wanneer je op het einde van je eerste 12 maand uitkering (de eerste periode) kan bewijzen dat je de afgelopen 18 maanden 156 dagen werkte (waarvan minstens 104 artistiek. Dus ja, je mag ook 52 niet-artistieke dagen gebruiken om aan die 156 te komen), dan wordt er 12 maand geplakt aan je eerste periode. Met andere woorden zak je dan niet naar de tweede periode en daalt je uitkering dan niet.
  • 156 dagen of 9.562,8 euro via taakloon. Meer info over taakloon vind je hier: www.artistsunited.be/nl/content/statuut-taakloon-geen-taakloon-voor-nadeel-l
  • Men dient te weten dat de eerste periode altijd is  onderverdeeld in 3 subfasen (3 maand, 3 maand en 6 maand).
    Ook de Voordeelregel/Neutralisatieregel verandert niets aan die kleine dalingen van die subfasen in de eerste periode.
    Om de grotere daling te vermijden die gebeurt bij de overgang van de eerste periode naar de tweede periode (na 12 maand), dient men de Voordeelregel aan te vragen of te verlengen, zie 

Toch gezakt naar de tweede periode? Terugkeer naar de eerste periode

  • Geen probleem: je kan een terugkeer naar de eerste periode doen. De parameter is hetzelfde als voor de Voordeelregel: 156 dagen bewijzen (waarvan
  • Je kan die 156 dagen ook bewijzen met taakloon, namelijk 9.562,8 euro (2018) is gelijk aan 156 dagen.
  • Technici en ondersteunende functies kunnen de taakloonberekening niet gebruiken en moeten reëel 156 dagen bewijzen.
  • Let op: "De specifieke terugkeer veronderstelt een uitkeringsaanvraag (UA). Die UA moet gelegen zijn na een periode van onderbreking van de vergoedbaarheid van ten minste 4 weken."

STAP 3 - Verlenging van de Neutralisatieregel

  • Verlenging van de Voordeelregel/Neutralisatieregel: Tot nader order kan je de Voordeelregel verlengen met 3 artistieke prestaties/dagen. (*)
    Als je op het einde van de reeds eerder verlengde periode (zie stap 2) kan bewijzen dat je minstens 3 artistieke dagen/prestaties hebt gedaan, wordt je periode opnieuw verlengd met 12 maanden.
  • Dit kan jaar na jaar verlengd worden.
  • Let op: zowat elk politiek contact dat we hadden, leerde ons dat men vindt dat 3 dagen te weinig is. (We deden hier samen met andere belangenorganisaties een aantal evenwichtige voorstellen aan de politiek om alle regels in het 'statuut' te verbeteren, zie www.artistsunited.be/nl/content/blog/groot-deel-van-de-sector-doet-een-v...
    (*) Letterlijk zegt de wet: "Het voordeel van het eerste lid wordt op zijn vraag opnieuw toegekend voor twaalf maanden, indien de werknemer in een referteperiode van twaalf maanden, die het verstrijken van het voorheen toegekende voordeel voorafgaat, minstens 3 artistieke prestaties aantoont die overeenstemmen met minstens 3 arbeidsdagen in de zin van artikel 37 van het koninklijk besluit". 

STAP 4 - NAJA

  • Bescherming tegen NAJA, niet-artistiek jobaanbod. De kous is niet af na stap 3: heel het systeem van uitkeringen is er uiteraard op gericht om mensen opnieuw toe te leiden naar werk. De enige bescherming tegen een NAJA is om op het moment dat VDAB of Actiris je dergelijke niet-artistieke job aanbiedt, te bewijzen dat je de afgelopen 18 maanden, 156 dagen werkte (waarvan minstens 104 artistiek).
  • Indien je dus gemiddeld elke maand 8,6 dagen werkte of 530,85 euro taakloon/brutoloon gemiddeld per maand verdient, kan men je nooit tot een NAJA verplichten. 
  • VDAB (of Actiris) kan je op elk door hen gewenst moment een niet-artistieke job of opleiding aanbieden. Telkens op dat moment dien je in de 18 maand daarvoor aan de voorwaarden van de 156 dagen te kunnen voldoen.
  • Zie ook www.artistsunited.be/nl/content/statuut-taakloon-geen-taakloon-voor-nadeel-l

Wat als ik ook niet-artistiek werk doe?
Stel dat je alleen artistieke opdrachten zou doen, dan dien je in taakloon gemiddeld 530,85 euro brutoloon/taakloon per maand te verdienen om nooit een NAJA te moeten aanvaarden.
Dat komt overeen met gemiddeld 8,66 arbeidsdagen op een maand en x 18 is dat 156 dagen.
-> Als je ook niet-artistieke jobs doet, dan kan daarvan maximum 52 dagen gebruiken. 
Dat wil zeggen dat je als je 52 niet-artistieke dagen bewijst, je nog 104 artistieke dagen moet bewijzen. Dat is gemiddeld 5,8 dagen per maand of in in taakloon 356 euro brutoloon taakloon
plus gemiddeld 3 dagen niet-artistiek per maand, geeft dat samen ook 156 dagen waarvan minsten 104 artistiek.

PUNT 5 - inkomsten NIET gelijk aan loon & Rechten

  • Eigenlijk meer een aandachtspunt. let op met inkomsten niet gelijk aan loon zoals zelfstandige inkomsten. Die kunnen maken dat je uitkering daalt of zelfs dat je uitkering moet terugbetalen.
  • ​Verkeerdelijk denken sommigen ook dat auteursrechten en naburige rechten automatisch een invloed hebben op de uitkering. Dat is een zeer ongenuanceerd standpunt. Zie aub www.artistsunited.be/nl/content/auteursrecht-invloed-op-uitkering-l

PUNT 6 - CUMULBEREKENING, welkom in Absurdistan

Indien je reeds uitkeringsgerechtigde bent/het kunstenaarsstatuut hebt, let op met de cumulberekening. Die cumul berekening hanteert namelijk een zeer ongelukkig gekozen parameterbedrag: het bedrag is lager dan een normale sectorverloning!

Je kan zelf de gevolgen van de cumulberekening in de hand houden door te zoeken naar een evenwicht tussen brutoloon en onkosten én het aantal dagen dat je opgeeft voor deze opdracht.
Indien je brutodagloon/taakloon per dag minstens gelijk is aan of meer is dan 61,30 bewijs je minstens 1 dag in het statuut.
Indien je brutodagloon/taakloon per dag minder is dan 91,95 heb je geen negatief gevolg van de cumulberekening in het statuut.

Hoe meer onkosten hoe hoger het nettobedrag (waardoor het brutoloon lager wordt) .
Omgekeerd: Hoe hoger het brutoloon/taakloon, hoe lager het nettobedrag, maar hoe meer dagen je bewijst in het ‘statuut’. 

- Bijvoorbeeld wanneer je je voordeelregel nog dient te bewijzen;
- hoe meer dagen je bewijst, hoe makkelijker je je ook kan beschermen tegen een NAJA, niet-artistiek jobaanbod waar de parameter 156 dagen is (waarvan minstens 104 artistiek) die je telkens dient te kunnen aantonen op het moment dat men je een niet-artistiek jobaanbod doet. VDAB is duidelijk bezig met het actiever opvolgen van kunstenaars ivm deze regel de laatste maanden en weken.

Dus het is vaak een zoeken naar een evenwicht voor jou als kunstenaar naar het bewijzen van voldoende arbeidsdagen (en dus voldoende brutoloon) en tussen voldoende nettobedrag overhouden. Zo kan men binnen de wettelijke en fiscale mogelijkheden zelf kiezen om wel of niet de kilometers bij ‘km vergoeding’ in te vullen. Eveneens kan men wel of niet voor elke dag opteren om een maaltijdvergoeding te kiezen indien aangewezen. Die zaken verhogen dus het nettobedrag en verlagen het brutoloon. 
Afhankelijk van jouw situatie en te bereiken doel (bv in verband met het kunstenaarsstatuut, ben je dus co-piloot van de opdracht die je invoert en kan je een aantal keuzes maken.
HOU ER WEL REKENING MEE dat hoe lager het brutoloon, hoe minder sociale bijdragen je levert. Dit kan een invloed hebben op je sociale zekerheid zoals statuut alsook pensioen.

Nog meer info over de cumulberekening, klik statuut-cumulberekening-p

PUNT 7: Technicus en ondersteunende functies

Kan ik als technieker bepaalde regels in het statuut toepassen? Dat hangt af van wat je exact doet. . Let op: het is niet omdat RVA jouw functietitel niet kent, dat wat jij effectief doet niet onder de toepassing van de regelgeving zou vallen!
De Terugkeer en de Neutralisatieregel zijn voor jou als technieker in de artistieke sector van toepassing. 
De taakloonberkening is NIET van toepassing

De wet zegt het volgende: “voor de toepassing van 1ter (*) en 5bis (**) moet worden verstaan onder technische activiteiten in de artistieke sector, de activiteiten uitgeoefend als technicus of in een ondersteunende functie die bestaan in :
1° de medewerking aan de voorbereiding of aan de publieke vertoning van een intellectueel werk waaraan minstens één  artiest van het spektakelbedrijf fysiek deelneemt of aan de opname van een dergelijk werk;
2° de medewerking aan de voorbereiding of aan de vertoning van een dergelijk werk;
3° de medewerking aan de voorbereiding of de uitzending van een radio- of televisieprogramma van artistieke aard;
4° de medewerking aan de voorbereiding of de realisatie van een publieke tentoonstelling van een kunstwerk in het domein van de plastische kunsten
.”.
Indien je aan een van deze punten voldoet, kan je wel degelijk een aantal specifieke regels in het 'statuut' toepassen.

Ter verduidelijking: de wetgever creëerde bepaalde 'neutralisatieregels' om het werken in een 'moeilijke arbeidsmarkt gekenmerkt door kortlopende arbeidscontracten' deels te neutraliseren. Net zoals ook zeevissers, leraars, politiemannen en dergelijke functies ook heel specifieke regels kennen die rekening houden met hun specifieke beroep zo zijn er gelukkig door de wetgever ook bepaalde regels in het leven geroepen voor kunstenaars en technici in de artistieke sector!

(*) § 1ter : ′′Onverminderd de toepassing van § 1 wordt het dagbedrag van de werkloosheidsuitkering van de volledig werkloze opnieuw vastgelegd vanaf de eerste fase van de eerste vergoedingsperiode bedoeld in artikel 114, na een werkhervatting ten belope van 156 arbeidsdagen in de zin van artikel 37 van het koninklijk besluit ingevolge technische activiteiten in de artistieke sector in het kader van overeenkomsten van zeer korte duur zoals bepaald in § 8, gedurende een referteperiode van 18 maanden. " (-> Terugkeer naar de eerste periode)
(**) § 5bis wordt : ′′Onverminderd de toepassing van de §§ 1 en 2, heeft de werknemer die niet-artistieke activiteiten heeft uitgeoefend, op zijn vraag, bij het verstrijken van de derde fase van de eerste vergoedingsperiode voor een periode van twaalf maanden recht op de daguitkering voorzien voor deze derde fase, evenwel berekend in functie van het grensbedrag A bepaald in artikel 111, indien hij tijdens een referteperiode van achttien maanden voorafgaand aan het verstrijken van deze derde fase minstens 156 arbeidsdagen aantoont, in de zin van artikel 37 van het koninklijk besluit, ingevolge technische activiteiten in de artistieke sector in het kader van arbeidsovereenkomsten van zeer korte duur zoals bedoeld in § 8." (-> zogenaamde Neutralisatie- of Voordeelregel)

-----------------------------------------------------------------

Nog vragen? Geen probleem, we helpen je graag verder, neem CONTACT met ons op

Uitgebreide hulp met je dossier nodig? Geen probleem. Word lid en geniet van voordelige prijzen en van alle ledenvoordelen :-) 
Niet alleen volledige hulp met jouw statuut. Check zeker ook de voordelen, bv. verzekeringen voor de creatieve sector: artistsunited.be/content/verzekeringen-voor-de-creatieve-sector. Nu ook privé-verzekeringen tot 40% goedkoper; je lidgeld verschillende malen terugbetaald dus :-)

Als je gebruik maakt van de SEPA domiciliëring krijg je een korting. :-) Freelancers krijgen bijkomend nog eens 30% korting
1. Klik bij ‘individueel per maand’ op de blauwe link/op de omschrijving die van toepassing is op jouw situatie, bijvoorbeeld 'Freelancer, domiciliëring/maand’
2. Dan kom je op de pagina waar je gevraagd wordt een account aan te maken.
je vult de geëigende dingen in zoals je gegevens en kiest een paswoord.
je laat de keuze bij ‘kies abonnement staan op ‘lid domicil/maand student 4, freelancer 6’ enz
Dan klik je onderaan op ‘nieuwe account aanmaken'
3. Dan kom je op een pagina waar je rekeningnummer enz kan ingeven
Bij het lidgeldenplan kies je dan het lidgeldenplan dat overeenstemt met je situatie.
 
 

Lid worden, niets dan voordelen

U kan ook lid worden, dan geniet u van alle voordelen van een lidmaatschap:

U kan vrijblijvend een doorlichting van uw verzekeringen krijgen, specifiek voor de sector, u krijgt diverse kortingen, ook VZW's kunnen lid worden, u kan via zoekfuncties de FAQ/Adviesvragen raadplegen. Bepaalde zaken zijn publiek (P), andere zijn voorbehouden voor leden (L).
Zie alle voordelen op deze pagina

Voor alle vragen, afspraken, je dossier, ... gebruik support@artistsunited.be
Je krijgt binnen de 48u (werkdagen) een antwoord.